અહીં Temporary, Permanent અને Mandatory Injunction નું સંપૂર્ણ તુલનાત્મક વર્ણન (Comparison) Exam-Ready રીતે આપવામાં આવે છે:
લાગુ કાયદા:
Code of Civil Procedure, 1908
Specific Relief Act, 1963
⚖ 1️⃣ Temporary Injunction (तात્કાલિક મનાઈ)
📘 Provision
Order 39 Rules 1 & 2 CPC
📌 અર્થ
સૂટ પેન્ડિંગ હોય ત્યારે Status quo જાળવવા માટે અસ્થાયી મનાઈ.
📌 ત્રણ શરતો
(1) Prima facie case
(2) Balance of convenience
(3) Irreparable injury
📚 Case Law
Dalpat Kumar v. Prahlad Singh
→ માત્ર triable issue નહીં, મજબૂત prima facie case હોવો જોઈએ.
Morgan Stanley Mutual Fund v. Kartick Das
→ Ex parte injunction exceptional પરિસ્થિતિમાં જ.
⚖ 2️⃣ Permanent Injunction (સ્થાયી મનાઈ)
📘 Provision
Section 38 – Specific Relief Act
📌 અર્થ
અંતિમ ચુકાદા પછી કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવતી કાયમી મનાઈ.
📌 ક્યારે મળે?
-
જ્યારે હક સાબિત થાય
-
ભવિષ્યમાં દખલ રોકવા
📚 Case Principle
Gujarat Bottling Co. Ltd. v. Coca Cola Co.
→ Injunction equitable remedy છે; conduct મહત્વનું.
⚖ 3️⃣ Mandatory Injunction (આદેશાત્મક મનાઈ)
📘 Provision
Section 39 – Specific Relief Act
📌 અર્થ
કોઈ ગેરકાયદેસર કાર્ય દૂર કરાવવા અથવા કંઈક કરાવવા માટે કોર્ટ આદેશ આપે.
ઉદાહરણ:
રસ્તા પર બાંધેલી દિવાલ તોડવાનો આદેશ.
📌 ક્યારે મળે?
-
સ્પષ્ટ હક ભંગ
-
ગંભીર નુકસાન
-
યોગ્ય વિકલ્પ ન હોય
📊 COMPARISON TABLE (Exam Ready)
| મુદ્દો | Temporary | Permanent | Mandatory |
|---|---|---|---|
| Provision | O39 CPC | Sec 38 SRA | Sec 39 SRA |
| Stage | Trial દરમિયાન | Final judgment | Final judgment |
| Nature | Interim | Final | Compelling action |
| Purpose | Status quo | Prevent future breach | Restore status |
| Duration | Suit pendency | Perpetual | As ordered |
| Proof Required | Prima facie | Full proof | Strong proof |
| Appeal | Order 43 | Sec 96 | Sec 96 |
⚖ મુખ્ય તફાવત (Conceptual Difference)
Temporary
→ “રોકો” (Don’t do) – Trial સુધી
Permanent
→ “આગળથી ન કરશો” – Final નિર્ણય
Mandatory
→ “આ કરો” અથવા “દૂર કરો” – Corrective relief
🧠 10 માર્ક માટે લખવાની રીત
-
Definition (Provision સાથે)
-
Ingredients
-
Case Law
-
Comparison
-
Conclusion
🏛 Conclusion (Mains Style)
Temporary injunction સ્થિતિ જાળવવા માટે છે, Permanent injunction હકની અંતિમ સુરક્ષા આપે છે, જ્યારે Mandatory injunction ગેરકાયદેસર સ્થિતિ સુધારવા માટે સક્રિય આદેશ આપે છે. ત્રણેય equitable remedies છે અને ન્યાયિક વિવેક પર આધારિત છે.
જો ઇચ્છો તો હું બનાવી શકું:
-
🔥 15 માર્કનો model answer
-
📄 Injunction order format
-
🧠 20 tricky problem questions
-
📊 Injunction + Easement combined chart